Een eigen paard kopen is voor veel ruiters een droom. Maar wie eenmaal serieus op zoek gaat, merkt al snel dat het aanbod enorm is. Advertenties zien er aantrekkelijk uit, video’s laten vaak de mooiste momenten zien en tijdens een proefrit kan een paard heel anders aanvoelen dan je vooraf had verwacht.
Hoe vind je tussen al die paarden het paard dat écht bij jou past? Waar moet je op letten bij het kopen van een paard? En wanneer kan hulp bij het kopen van een paard verstandig zijn?
In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe je de zoektocht naar een nieuw paard kunt aanpakken en hoe je de kans op een miskoop zo klein mogelijk maakt.
Stap 1: Bepaal welk paard je zoekt
De zoektocht begint niet op Marktplaats, Facebook of verkoopsites, maar bij jezelf.
Voordat je advertenties gaat bekijken, is het verstandig om een duidelijk zoekprofiel te maken. Denk daarbij niet alleen aan leeftijd, stokmaat, ras of kleur, maar vooral aan wat je met het paard wilt gaan doen. Wil je bijvoorbeeld recreatief rijden, wedstrijden rijden of serieus doorgroeien in de dressuursport? Zoek je een ervaren paard waarvan je kunt leren, of juist een jonger paard dat je zelf verder kunt opleiden?
Denk onder andere na over:
- het niveau van de ruiter;
- het gewenste opleidingsniveau van het paard;
- karakter en temperament;
- leeftijd en ervaring;
- gewenste stokmaat;
- discipline;
- wedstrijdambities;
- huisvesting en dagelijkse beweging;
- eventuele eisen rondom gezondheid;
- het totale budget.
Probeer daarbij onderscheid te maken tussen eisen en wensen. Een bepaalde kleur kan bijvoorbeeld een wens zijn, terwijl een betrouwbaar karakter voor jou een harde eis is. Hoe duidelijker je vooraf weet wat je zoekt, hoe gemakkelijker het wordt om paarden te selecteren die daadwerkelijk bij je passen.
Stap 2: Bepaal een realistisch budget
Bij het kopen van een paard is het verstandig om niet je volledige budget aan de aankoopprijs uit te geven. Naast de prijs van het paard kun je namelijk te maken krijgen met kosten voor bijvoorbeeld een aankoopkeuring, transport en nieuw harnachement.
Ook na de aankoop blijven de maandelijkse kosten natuurlijk doorlopen. Denk aan stalling, hoefsmid, dierenarts, voer, lessen, tandarts en eventueel wedstrijden. Bepaal daarom vooraf wat je maximaal aan het paard zelf wilt besteden én hoeveel financiële ruimte je wilt overhouden voor de bijkomende kosten.
Een goedkoper paard is bovendien niet automatisch de voordeligste keuze. Een paard dat minder goed aansluit bij de ruiter kan uiteindelijk veel extra training, begeleiding en tijd vragen.
Stap 3: Zoek gericht naar geschikte paarden
Als je zoekprofiel duidelijk is, kan de daadwerkelijke zoektocht beginnen.
Paarden worden tegenwoordig op veel verschillende plaatsen aangeboden. Denk aan verkoopsites, Marktplaats, Facebook, Instagram, handelsstallen, fokkers en via het eigen netwerk.
Het is verleidelijk om vooral te reageren op paarden die er op foto’s mooi uitzien of spectaculair bewegen. Maar een paard kopen gaat om veel meer dan uitstraling of beweging. Een paard kan op papier precies aan je wensen voldoen en toch helemaal niet bij je passen. Andersom kan een paard dat in eerste instantie niet volledig binnen je zoekprofiel valt juist verrassend geschikt blijken te zijn.
Stap 4: Leer een paardenadvertentie kritisch bekijken
Een advertentie vertelt meestal maar een klein deel van het verhaal. Let daarom niet alleen op wat er wél staat, maar ook op wat er ontbreekt.
Een omschrijving als ‘sensibel’, ‘voor een ruiter met zachte hand’ of ‘heeft een consequente ruiter nodig’ hoeft absoluut niet negatief te zijn. Het is wél aanleiding om verder te vragen wat de verkoper daar precies mee bedoelt.
Vraag bijvoorbeeld naar:
- de reden van verkoop;
- hoe lang het paard bij de huidige eigenaar staat;
- trainingsniveau;
- wedstrijdresultaten;
- karakter tijdens het rijden;
- gedrag op vreemd terrein;
- omgang op stal;
- gedrag bij hoefsmid en dierenarts;
- laden en transport;
- eventuele stalgebreken;
- medische voorgeschiedenis;
- eerdere blessures;
- huidige trainingsschema.
Vraag daarnaast om recente video’s waarop verschillende onderdelen van een training te zien zijn.
Een filmpje van twintig seconden met alleen de beste drafpassen vertelt veel minder dan een langere, onbewerkte video waarop je ook overgangen, stap, galop en oefeningen ziet.
Stap 5: Stel vragen vóórdat je gaat bezichtigen
Een paard bezichtigen kost tijd en soms moet je er behoorlijk voor reizen. Het is daarom verstandig om vóór een bezichtiging voldoende informatie te verzamelen. Wees daarbij niet bang om veel vragen te stellen.
Als je bijvoorbeeld een betrouwbaar paard zoekt voor een minder ervaren ruiter, is alleen vragen of het paard ‘braaf’ is niet voldoende. Braaf betekent namelijk voor iedereen iets anders.
Vraag liever concreet: Kan het paard een paar dagen vrij hebben en daarna normaal gereden worden? Hoe reageert hij op spanning van de ruiter? Kan hij alleen van huis? Is hij kijkerig? Hoe reageert hij op een fout van de ruiter? Kan een minder ervaren ruiter hem rijden?
Concrete vragen leveren meestal veel bruikbaardere informatie op dan algemene vragen.
Stap 6: De eerste bezichtiging van een paard
Heb je een interessant paard gevonden? Dan volgt de bezichtiging.
Probeer tijdens een bezichtiging niet alleen naar de proefrit te kijken. Juist alles daaromheen kan veel informatie geven.
Als het mogelijk is, is het interessant om het paard al op stal te zien voordat het wordt opgezadeld. Kijk hoe het paard reageert tijdens het poetsen, opzadelen en aansingelen.
Let ook op hoeveel de verkoper moet ‘regelen’ voordat er gereden kan worden.
Moet het paard bijvoorbeeld altijd eerst gelongeerd worden? Moet er op een specifieke manier worden opgestapt? Heeft het paard bijzonder harnachement nodig? Zijn er vaste rituelen voordat er gereden wordt?
Dat hoeft niet direct een probleem te zijn, maar je wilt het wel weten.
Vraag ook hoe het paard normaal gesproken wordt gehouden. Staat hij dagelijks in de wei of paddock? Hoe vaak en intensief wordt hij gereden? Hoe reageert hij na een aantal vrije dagen? De omstandigheden waarin een paard goed functioneert moeten uiteindelijk ook enigszins aansluiten bij de situatie die jij hem kunt bieden.
Stap 7: Laat de verkoper het paard eerst rijden
Bij een proefrit kan het verstandig zijn om eerst de eigenaar of vaste ruiter te laten opstappen. Zo krijg je een indruk van hoe het paard normaal gesproken wordt gereden en kun je zien hoe hij reageert voordat je er zelf op gaat zitten.
Kijk niet alleen naar hoe mooi het paard loopt.
Let bijvoorbeeld ook op ontspanning, reactie op de omgeving, overgangen, spanning en hoe eventuele fouten worden opgelost. Een paard hoeft tijdens een proefrit niet perfect te lopen. Het gaat er vooral om dat je een realistisch beeld krijgt van het paard.
Stap 8: Zelf proefrijden – hoe voelt het paard?
Daarna komt misschien wel het belangrijkste onderdeel: zelf rijden.
Probeer tijdens het proefrijden niet bezig te zijn met indruk maken op de verkoper. Je bent er niet om te laten zien hoe goed jij kunt rijden. Je bent er om te ontdekken of dit paard bij jou past. Kun je ontspannen rijden? Begrijp je de reacties van het paard? Geeft het paard een vertrouwd gevoel? Kun je je voorstellen dat je hier thuis zelfstandig mee aan het werk gaat?
Een prima proefrit heeft weinig waarde als jij je niet vertrouwd voelt op het paard. Andersom hoeft een eerste proefrit ook niet perfect te zijn. Ruiter en paard moeten elkaar leren begrijpen. Maar er moet wel voldoende basis zijn om verder te willen kijken. Een goede proefrit laat zien wat een paard kan. Alles eromheen vertelt vaak voor wie hij geschikt is.
Stap 9: Kijk naar de combinatie, niet alleen naar het paard
Een van de grootste valkuilen bij het kopen van een paard is zoeken naar ‘een goed paard’.
Want wat is een goed paard?
Een scherp, energiek en getalenteerd dressuurpaard kan fantastisch zijn voor een ervaren wedstrijdruiter, maar totaal ongeschikt voor iemand die vooral ontspannen buitenritten wil maken. Een ouder en betrouwbaar paard is voor die laatste ruiter misschien juist veel waardevoller.
De belangrijkste vraag is daarom niet: Is dit een goed paard?
Maar: Is dit een goed paard voor deze ruiter?
Dat verschil is essentieel.
Stap 10: Laat een paard keuren voor aankoop
Heb je een paard gevonden waar je enthousiast over bent? Dan kan een aankoopkeuring een belangrijke volgende stap zijn.
Een dierenarts beoordeelt tijdens een klinische keuring onder andere de algemene gezondheid en het bewegingsapparaat van het paard. Afhankelijk van het gebruik, de leeftijd, de waarde van het paard en jouw wensen kan aanvullend röntgenologisch onderzoek worden uitgevoerd.
Een keuring geeft nooit de garantie dat een paard in de toekomst gezond blijft. Het doel is om op het moment van aankoop relevante informatie te verzamelen en eventuele risico’s beter te beoordelen. Bespreek ook bloedafname en het bewaren van een bloedmonster met de dierenarts. Bij twijfel achteraf kan dit monster, afhankelijk van de afspraken en bewaartermijn, worden onderzocht op bepaalde middelen die tijdens de keuring aanwezig waren.
Bespreek met je eigen dierenarts welke vorm van keuring in jouw situatie passend is.
Wat kost het om een paard te keuren?
De kosten van een aankoopkeuring verschillen per praktijk en hangen af van de omvang van het onderzoek. De onderstaande bedragen zijn indicatieve richtprijzen. Vraag vooraf een offerte en controleer of btw, voorrijkosten, sedatie en bloedafname zijn inbegrepen. Een keuring op de kliniek kan voordeliger zijn dan een keuring aan huis.
- Klinische keuring: €150 – €250
- Röntgenologische keuring benen: €275 – €550
- Röntgenologische keuring hals/rug: €200 – €300
Voor een combinatie van klinische keuring en röntgenonderzoek van benen, hals en rug noemt dit overzicht een indicatie van €545 tot €1.200. Pakkettarieven kunnen afwijken van de som van de losse onderzoeken; vraag de gekozen kliniek naar de actuele totaalprijs.
Stap 11: Maak duidelijke afspraken over de aankoop
Wanneer je besluit het paard te kopen, zorg dan dat de gemaakte afspraken duidelijk worden vastgelegd. Denk bijvoorbeeld aan de koopprijs, gegevens van het paard, datum van overdracht, eventuele bekende bijzonderheden en andere afspraken tussen koper en verkoper.
Bij twijfel over juridische of contractuele aspecten van de aankoop is het verstandig om hiervoor deskundig advies in te winnen.
Waarom hulp bij het kopen van een paard?
Zelf een paard kopen is zeker mogelijk. Toch kan het prettig zijn om iemand mee te laten kijken die regelmatig paarden beoordeelt, koopt, opleidt of verkoopt. Zeker wanneer je zelf weinig ervaring hebt met het kopen van paarden, kan het lastig zijn om objectief te blijven.
Misschien word je verliefd op een prachtig hoofd, bijzondere kleur of spectaculaire beweging. Of een paard voelt tijdens de proefrit geweldig, waardoor belangrijke praktische punten ineens minder belangrijk lijken.
Een aankoopbegeleider kan juist proberen het totaalplaatje te blijven bekijken.
Wat doet aankoopbegeleiding bij het kopen van een paard?
Aankoopbegeleiding kan op verschillende momenten in het aankoopproces worden ingezet.
Aankoopbegeleiding bij RSP Equi Select kan helpen bij het opstellen van een realistisch zoekprofiel, het zoeken en selecteren van geschikte paarden en het beoordelen van advertenties en video’s.
Ook kan ik meedenken over welke vragen je aan een verkoper kunt stellen en na een proefrit helpen om alle informatie op een rij te zetten.
Indien gewenst kan begeleiding tijdens een bezichtiging onderdeel zijn van het traject.
Wanneer je uiteindelijk besluit om over te willen gaan tot de aankoop van een paard of pony kan ik helpen bij de onderhandeling, informeren over klinieken om te laten keuren, meedenken wanneer er een bemerking naar voren komt tijdens de keuring, maar ik denk ook graag mee over vraagstukken die niet direct iets met de aankoop te maken hebben. Zoals: wat is een passende stalling voor mijn toekomstige paard? Hoe kom ik aan een fijne instructeur/hoefsmid/dierenarts? Hoe laten we het paard de eerste dagen wennen op de nieuwe plek?
Mijn doel bij aankoopbegeleiding is niet om ervoor te zorgen dat je zo snel mogelijk een paard koopt. Het doel is om zo kritisch mogelijk te kijken of een paard daadwerkelijk bij jou, jouw niveau, jouw ambities en jouw situatie past. En dat je na de aankoop met een gerust hart aan dit nieuwe avontuur kan beginnen.
Door mijn jarenlange ervaring met het fokken, aankopen, opleiden en verkopen van pony’s en paarden, maar ook als houder van een grote pensionstal, weet ik waar ik op moet letten om de kans op een miskoop te verkleinen.
Wil je hulp bij het kopen van een paard of wil je weten wat aankoopbegeleiding voor jouw zoektocht kan betekenen? Neem dan gerust contact op.